Een IVA-uitkering biedt inkomensbescherming binnen de WIA bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid. Het is geen algemene uitkering die iedere zelfstandige kan aanvragen zodra werken niet meer lukt. Voor je afweging zijn de UWV-beslissing, je verzekeringspositie en veranderingen in gezondheid of werk bepalend. Bekijk voordelen en beperkingen samen.
Je aanpak in drie stappen
- Dossier. Controleer aanspraak en uitgangspunten.
- Werkplan. Leg uren en inkomsten aan UWV voor.
- Gevolgen. Controleer inkomen, meldingen en dekking.
Voor wie is de IVA bedoeld?
Volgens UWV gaat het bij IVA om iemand die nog maximaal 20% van het oude loon kan verdienen en bij wie dat in de toekomst vrijwel zeker zo blijft. Dat gaat over beoordeelde verdiencapaciteit en duurzaamheid, niet alleen over hoeveel uur iemand op een bepaalde dag kan werken. UWV stelt de aanspraak vast.
WIA is verbonden aan verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Werknemers en zelfstandigen hebben daarin verschillende uitgangsposities. Een diagnose alleen bewijst geen IVA-recht. Verzamel je verzekeringsgegevens, arbeidsverleden en correspondentie voordat je conclusies trekt over wat voor jou beschikbaar is.
Wat zijn de voordelen en waar zitten grenzen?
Een voordeel is een voorspelbaardere inkomensbasis bij duurzaam beperkt arbeidsvermogen. UWV vermeldt een uitkering van 75% van het WIA-maandloon en geen re-integratieplicht bij IVA. De beslissing en persoonlijke omstandigheden blijven leidend. Het WIA-maandloon is een vastgesteld begrip; gebruik niet zonder controle 75% van ieder willekeurig laatste salaris.
Een belangrijke beperking is dat het vervangende inkomen kan verschillen van je vroegere besteedbare inkomen. Ook blijven verplichtingen bestaan om relevante veranderingen te melden. Bij plannen voor werk moet je de gevolgen laten uitleggen voordat je uitgaat van een bepaald netto bedrag.
Fictief beslisvoorbeeld: begin bij de beschikking
Een fictieve ontvanger wil twee korte betaalde opdrachten aannemen. Diegene weet hoeveel de klant betaalt, maar nog niet hoe UWV de inkomsten verwerkt. De nuttige eerste stap is geen nettocalculator invullen: eerst worden de opdracht, verwachte uren, vergoeding en eventuele kosten aan UWV voorgelegd.
| Vraag | Wat verzamelen? |
|---|---|
| Wat is vastgesteld? | Beschikking en WIA-maandloon |
| Wat verandert? | Werkplan, inkomsten en gezondheidssituatie |
| Wat blijft besteedbaar? | UWV-uitleg, fiscale verwerking en eigen kosten |
Zo wordt een beslisbaar plan gemaakt zonder een uitkeringsuitkomst te verzinnen.
Werken en wijzigingen: meld ze volgens UWV-regels
Werken naast IVA kan mogelijk zijn, maar inkomsten en relevante wijzigingen moet je doorgeven. UWV noemt onder meer starten of stoppen als zelfstandige en veranderingen in verwachte winst. Ook veranderingen in gezondheid kunnen van belang zijn. Gebruik daarvoor de actuele formulieren en aanwijzingen van UWV en bewaar je melding.
Er bestaan specifieke afspraken en een tijdelijke regeling voor ondersteuning bij re-integratie met IVA. Trek daarom geen algemene conclusie dat iedere werkhervatting direct tot dezelfde herbeoordeling leidt. Vraag vóór je start welke regels en termijnen in jouw geval gelden en laat de financiële gevolgen afzonderlijk uitleggen.
Ben je zelfstandige zonder bestaande IVA?
Ga dan eerst na hoe je tegen arbeidsongeschiktheid verzekerd bent. UWV biedt onder voorwaarden vrijwillige Ziektewet- en WIA-verzekering aan, bijvoorbeeld bij de overgang uit loondienst. Aanmelding en voorwaarden moet je tijdig controleren. Het bestaan van die mogelijkheid betekent niet dat je achteraf ieder risico kunt verzekeren.
Vergelijk je huidige dekking met een eventuele particuliere voorziening, wachttijden, verzekerde bedragen en uitsluitingen. Een spaarbuffer is weer iets anders dan verzekeringsdekking. Lees de gids over inkomensbescherming. Voor een concrete IVA-beslissing, bezwaar of verrekening is uitleg op basis van je eigen UWV-dossier nodig.
Aan de slag: je checklist
- Lees je eigen UWV-beschikking en verzekeringspositie.
- Bespreek werkplannen en veranderde inkomsten tijdig.
- Bewaar meldingen en schriftelijke uitleg over gevolgen.
Veelgestelde vragen
Nee. IVA valt binnen de WIA en hangt onder meer samen met verzekering en de UWV-beoordeling. Zelfstandigen zijn niet door hun KVK-inschrijving automatisch verzekerd voor WIA.
Dat kan mogelijk zijn. Bespreek het werkplan met UWV, geef inkomsten en relevante veranderingen door en vraag welke verrekening en afspraken op jouw situatie van toepassing zijn.
Bronnen bij deze uitleg
De onderstaande bronnen zijn geraadpleegd op . Rekenvoorbeelden en cases zijn fictief en maken de werkwijze zichtbaar.
Verder met je onderneming
Onderzoek je bescherming als zelfstandige met de gids over inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Die helpt dekking en alternatieven ordenen; bespreek een bestaand IVA-dossier en concrete werkplannen daarnaast met UWV, omdat een verzekeringsoverzicht geen persoonlijke uitkeringsbeslissing vervangt.