Twee mensen beginnen samen een ICT-bedrijf en vragen zich af of hun bedrijf één of twee keer startersaftrek krijgt. Een ander richt meteen een bv op en rekent dezelfde aftrek in zijn begroting. In beide situaties moet je eerst bepalen wie fiscaal ondernemer is en bij welke belasting de winst hoort.
De gewone startersaftrek hoort bij de inkomstenbelasting en verhoogt de zelfstandigenaftrek. De rechtsvorm helpt je het juiste spoor te kiezen, maar vormt geen zelfstandig bewijs van recht. Deze uitleg gaat over 2026; de persoonlijke voorwaarden controleer je via wanneer recht op startersaftrek.
Bij een eenmanszaak toets je de eigenaar
Bij een eenmanszaak kan de eigenaar ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn. De eigenaar moet zelf aan de voorwaarden voor zelfstandigenaftrek en startersaftrek voldoen. Werkt een partner mee of is er personeel, dan vullen hun uren de ontbrekende ondernemersuren van de eigenaar niet aan.
Kijk dus naar jouw werkzaamheden, jouw historische aangiften en jouw fiscale ondernemersstatus. In 2026 beoordeel je bij de historische starterstoets 2021-2025. Een tweede handelsnaam of een nieuwe dienst binnen dezelfde eenmanszaak creëert geen tweede persoonlijke aftrek voor hetzelfde jaar.
Bij een vof wordt iedere vennoot afzonderlijk beoordeeld
De Belastingdienst beschrijft de vof als samenwerking waarbij iedere vennoot die aan de eisen voldoet ondernemer voor de inkomstenbelasting kan zijn. Voor de btw is juist de vof als geheel ondernemer. Die twee niveaus mag je niet door elkaar halen.
Voor startersaftrek bekijk je daarom per vennoot de eigen ondernemersstatus, uren en voorgeschiedenis. De ene vennoot kan starter zijn en de andere al jaren ondernemen. Ook als de winst gelijk wordt verdeeld, hoeven hun persoonlijke aftrekposten niet gelijk te zijn.
Fictief voorbeeld: één vof, twee verschillende uitkomsten
De onderstaande tabel is een zelfgemaakt beslisvoorbeeld voor 2026. We nemen aan dat beide vennoten fiscaal ondernemer zijn, dat hun uren meetellen en dat er geen bv-terugkeer speelt. De tabel berekent geen inkomstenbelasting.
| Onderdeel | Fictieve vennoot A | Fictieve vennoot B |
|---|---|---|
| Eigen ondernemersuren 2026 | 1.400 | 900 |
| In minstens één jaar van 2021-2025 geen ondernemer | Ja | Ja |
| Zelfstandigenaftrek in 2021-2025 | Eén keer | Geen keer |
| Absolute urengrens gehaald | Ja | Nee |
| Gewone startersaftrek op deze gegevens | Mogelijk, overige voorwaarden controleren | Nee, urengrens niet gehaald |
Samen maken ze 2.300 uur. Dat gezamenlijke totaal herstelt het tekort van B niet. A kan zijn persoonlijke beoordeling evenmin vervangen door de gemiddelde uren van beide vennoten. Maak voor de samenwerking dus twee afzonderlijke controlebladen en koppel die aan de eigen aangiften.
Let extra op bij een vof met je partner of familie
Bij bepaalde samenwerkingsverbanden met verbonden personen tellen uren niet mee. De urencriteriumpagina noemt onder meer de combinatie van een ongebruikelijk samenwerkingsverband en werkzaamheden die voor 70% of meer ondersteunend zijn. Er is ook een uitsluiting voor een samenwerking die diensten verricht voor een onderneming waaruit alleen een verbonden persoon winst geniet.
Een vof-contract of registratie maakt zulke uren niet automatisch bruikbaar. Beschrijf per persoon de commerciële taken, beslissingsbevoegdheid en ondersteunende werkzaamheden. Is de situatie twijfelachtig, laat de feitelijke taakverdeling beoordelen. Alleen de taakomschrijving op papier aanpassen terwijl het werk gelijk blijft, lost dat niet op.
Bij een bv volgt de winst een ander belastingstelsel
De Belastingdienst legt bij de bv uit dat de bv vennootschapsbelasting betaalt over haar winst. Het salaris van de directeur-grootaandeelhouder wordt als loon behandeld. Op die bv-winst of dat salaris pas je geen gewone startersaftrek toe alsof je een eenmanszaak hebt.
Heb je naast je bv een afzonderlijke onderneming voor de inkomstenbelasting, dan moet die activiteit zelfstandig worden beoordeeld. Een bv hebben bewijst of ontkent niet automatisch recht voor alle andere activiteiten. Bij omzetting of terugkeer speelt bovendien de specifieke voorwaarde rond een geruisloze terugkeer uit een bv op de startersaftrekpagina.
Vergelijk rechtsvormen met een volledige begroting
Kies een rechtsvorm niet uitsluitend op de aanwezigheid van startersaftrek. Zet ook aansprakelijkheid, samenwerking, administratie, salaris en de totale belastingberekening naast elkaar. De gewone startersaftrek is bij volledig recht in 2026 €2.123 extra aftrek van winst, geen gegarandeerde besparing van €2.123.
Gebruik de eenmanszaak-versus-bv-calculator binnen de genoemde aannames en bespreek afwijkende situaties apart. Maak bij een vof tevens zichtbaar welke bedragen zakelijk in de samenwerking blijven en welke belasting iedere vennoot privé moet reserveren.
Checklist per eigenaar of vennoot
- Bepaal bij welke persoon of rechtspersoon de winst hoort.
- Toets IB-ondernemerschap per natuurlijke persoon.
- Houd eigen uren bij in plaats van alleen een gezamenlijk totaal.
- Controleer individueel de jaren 2021-2025.
- Beoordeel verbonden personen en ondersteunende werkzaamheden.
- Controleer een eventuele geruisloze terugkeer uit een bv.
Veelgestelde vragen over rechtsvormen
Kunnen twee vennoten allebei startersaftrek krijgen?
Dat kan als ieder persoonlijk aan alle voorwaarden voldoet. Het recht wordt niet als één gezamenlijk potje tussen de vennoten verdeeld.
Heb ik door toetreding tot een bestaande vof geen startersaftrek?
De leeftijd van de vof is niet de enige toets. Jouw eigen fiscale positie en ondernemersverleden zijn bepalend voor jouw beoordeling.
Moet de vof zelf de startersaftrek aanvragen?
De beoordeling hoort bij de persoonlijke inkomstenbelasting van iedere vennoot. Voor de btw handelt de vof als geheel, maar dat geeft geen gezamenlijk recht op startersaftrek.
Gecontroleerde bronnen
Gecontroleerd op 16 oktober 2026, gericht op rechtsvorm en persoonlijke toetsing.

